Geirfa Podlediad Dysgu Cymraeg - 5ed o Chwefror 2020
Uchafbwyntiau Radio Cymru dros yr wythnos ddiwethaf, gyda chyflwyniadau clir a syml fydd o gymorth i chi wella'ch iaith.
Gwrandewch ar y rhifyn diweddaraf
Beti A'i Phobol - John Gwyn Jones
Prif Weithredwr - Chief Executive
Y Dwyrain Pell - The Far East
ysgolion rhyngwladol - international schools
ymuno â - to join
yn grwt - yn fachgen
glöwr - coal miner
dan ddaear - underground
fy nghodi - my upbringing
mwyafrif - majority
rhannu fy mhrofiad i - share my experience
John Gwyn Jones o Frynaman Ucha oedd gwestai Beti George. Mae John yn Brif Weithredwr ar grwp o ysgolion Prydeinig yn y Dwyrain Pell. Gofynnodd Beti iddo fe faint o ysgolion oedd yn rhan o'r grwp?
Aled Hughes - Dracula
ellyll - evil spirit
llenyddiaweth a chwedloniaeth - literature and folklore
honni - to claim
ysbrydoliaeth - inspiration
bodau - beings
drysu - to confuse
rhywogaeth - species
llu angau - legions of death
dieflig o greulon - diabolically cruel
adnoddau gwych - excellent resources
John Gwyn Jones yn siarad gyda Beti George am ysgolion Prydeinig y Dwyrain Pell. Oes yna gysylltiad rhwng Cymru a Dracula? Efallai nad oes yna, ond mae'r bardd Aneirin Karadog yn credu bod y gair 'ellyll' yn codi mor aml mewn llenyddiaeth a chwedloniaeth Cymraeg a bod hynny'n dangos bod y syniad o fampirod wedi bod yng Nghymru ers canrifoedd.
Bore Cothi - Sioned Mai Davies
cyflwr - condition
cyhyrau - muscles
ceidwad sw - zoo keeper
meddyginiaeth - medicine
llnau - glanhau
teirw - bulls
tynnu gwaed o'u gwddw - taking blood from their necks
trin a thrafod - to handle
perycla - most dangerous
roedden nhw'n cau mynd - they refused to go
Taith fach ddiddorol drwy lenyddiaeth a chwedloniaeth Cymraeg yn fan'na gyda'r bardd Aneirin Karadog. Cerdd wnaeth Sioned Mai Davies astudio ym Mhrifysgol Bangor, ond wedyn mi ffeindiodd hi bod y cyflwr Ehlers-Danlos arni hi. Cyflwr ydy hwn sy'n effeithio ar y cyhyrau ac roedd rhaid i Sioned ddysgu cerdded unwaith eto.
Ar ôl gwella, penderfynodd Sioned fynd yn ôl i'r coleg ac nawr mae gyrfa newydd gyda hi - fel ceidwad sw. Dyma Shan Cothi yn ei holi am ei swydd.
Galwad Cynnar - Taith John Lloyd
ffermdy llaeth - milk farmhouse
glöwyr - coal miners
ychwanegu - to add
sicrhau - tensuring
islaw - below
elfennau newydd - new features
Wel pwy fasai'n meddwl bod zebra yn anifail peryglys on'd ife? Ar Galwad Cynnar ddydd Sadwrn clywon ni John Lloyd yn disgrifio un o'i hoff deithiau cerdded yn ardal Llansteffan yn Sir Gaerfyrddin. Dyma i chi flas ar y sgwrs.
Dros Ginio - Y brodyr Hallam
heb golli blewyn o'i ben - not lost any of his hair
ceffyl blaen - leader
arwain trafodaeth - leading the discussion
efeilliaid - twins
bach yn iau - a little younger
fy nyrnu i - beat me up
heddychwr o argyhoeddiad - a pacifist of conviction
yn weddol anghyffredin - fairly uncommon
prin - rare
ennyn dadl - to provoke an argument
A dw i'n siwr bod y glöwyr wedi mwynhau'r olygfa yn well byth wedi yfed y rum!
Bob dydd Llun mae Dewi Llwyd ar raglen Dros Ginio'n cael sgwrs gyda dau aelod o'r un teulu. Dau frawd oedd yn westeion y tro yma sef Gwion a Tudur Hallam. Dyma nhw'n sôn am eu perthynas fel brodyr.
Rhys Mwyn - Kate Bush
trefniant - arrangement
darganfod - to discover
unigryw - unique
cael eich trwytho - been immersed
seren wib - shooting star
chwythu fy mhen - blow my mind
cyfeilio - to accompany
dylanwadau - influences
gwreiddiau Gwyddelig - Irish roots
dychymyg - imagination
Y brodyr Hallam oedd y rheina ac roedden nhw i weld yn ffrindiau da, on'd oedden nhw? Ar raglen Rhys Mwyn nos Lun Sian James ac Eadyth Crawford oedd yn trafod caneuon a cherddoriaeth Kate Bush. Mwynhewch y gerddoriaeth sydd yn y clip ond cofiwch hefyd am Ddydd Miwsig Cymru ddydd Gwener nesa Chwefror yr 8ed - bydd miwsig Cymraeg ar Radio Cymru drwy'r dydd.